Jak żyć

Czy masz zaburzenia metylacji?

dodane przez Sylwia Lelonek 24 sierpnia 2015 17 komentarzy

Zaburzenia metylacji to coś, o czym ostatnio coraz częściej się słyszy. Można powiedzieć, że już połowa populacji ma z tym problem, a co za tym idzie – dużo niedoborów i problemów zdrowotnych. Warto przeczytać i być świadomym, że anemia nie zawsze oznacza tylko niedobory żelaza.

Witamina B12

Co to za witamina i za co odpowiada?

B12, inaczej kobalamina, to rozpuszczalna w wodzie witamina. Jej występowanie w przyrodzie jest dość ograniczone. Kiedy ciało wykorzysta odpowiednią ilość tej witaminy, resztki opuszczają organizm wraz z moczem. Oprócz tego nasza wątroba może przez długi czas przechowywać B12.
Witamina występuje produktach pochodzenia zwierzęcego (głównie podroby, mięso, jaja i skorupiaki) oraz w nabiale. Nie są to na pewno wystarczające ilości, żeby pokryć nasze dzienne zapotrzebowanie, do tego nie wszystkie źródła są biodostępne – np. witamina B12 z jajek ma przyswajalność poniżej 9%.
Witamina B12 umożliwia wchłanianie witaminy A oraz aktywizację żelaza w organizmie. Pomaga w formowaniu się czerwonych krwinek oraz wspiera układ nerwowy. 
Jest wchłaniana w jelicie cienkim – najpierw zostaje związana z faktorem wewnętrznym IF (Intrinsic Factor), który produkowany jest w śluzówce żołądka i tak transportowana zostaje do jelita cienkiego, gdzie może poprawnie się wchłonąć. 
Nasz organizm posiada magazyny  B12, także możemy ją przechowywać przez dłuższy czas. 

Jak ją zbadać?

Można wykonać badanie z krwi, bardzo często zwraca się też uwagę po prostu na objawy, ale wiadomo, że nie jest to miarodajne (bo równie dobrze znajdujemy sobie raka pleców, czy coś podobnego).
Badania krwi również mogą nam dać wynik mieszczący się w normie, a tak naprawdę czujemy się jak idealny przykład osoby z niedoborem.
Są 3 markery do oznacznania witaminy B12 – Holotranskobalamina II (Holo-TC), Kwas metylomalonowy (MMA) i homocysteina. Złożenie tego wszystkiego do kupy da nam wiarygodny wynik.

Co się dzieje, gdy masz niedobory B12?

  • Jak już pisałam wyżej, B12 jest powiązana z aktywizacją żelaza w organizmie – dlatego też często anemia może wynikać właśnie z niedoboru tej witaminy, a nie z niedoboru żelaza.
  • Problemy ze skupieniem się i uwagą.
  • Pogorszenie nastroju, stany depresyjne.
  • Podniesienie poziomu homocysteiny.
  • Zaburzenia w ogólnym funkcjonowaniu mózgu.
  • Brzydki zapach ciała.
  • Stany zapalne ust.
  • Drętwienie lub mrowienie kończyn.

  Dlaczego możesz cierpieć na niedobory witaminy B12?

  • Stosowanie metforminy (powszechny lek na insulinooporność i cukrzycę).
  • Nadmierne spożywanie alkoholu.
  • Zapalenie błony śluzowej żołądka.
  • Przerost bakterii w jelicie cienkim.
  • Długotrwałe stosowanie leków odkwaszających.
  • Choroby autoimmunologicze, takie jak toczeń.
  • Weganizm/wegetarianizm – tutaj jest praktycznie 100% pewności, że masz niedobory. No chyba, że suplementujesz.

Gdzie znaleźć witaminę B12?

Oczywiście – w mięsie. W produktach  pochodzenia zwierzęcego witamina B12 związana jest z bałkami, od których zostaje odłączona w żołądku, pod wpływem działania kwasu żołądkowego.
Duże ilości znajdują się w wątróbce, wołowinie i innych rodzajach mięs. B12 znajduje się również w jajku oraz produktach nabiałowych. 

Kwas foliowy

Kwas foliowy jest syntetyczną formą B9, znaleźć ją można w suplementach i wzbogacanej żywności, a folian występuje naturalnie w żywności. Jest niezbędnym składnikiem naszej diety, ponieważ wspiera prawidłowy rozwój, funkcjonowanie układu nerwowego oraz dba o dobrą pracę mózgu . Organizm nie potrafi sobie sam wytwarzać tej witaminy, ani jej przechowywać (ponieważ jest rozpuszczalna w wodzie), dlatego tak bardzo ważne jest dostarczanie go wraz z odpowiednimi pokarmami i suplementami. 

Co wpływa na niedobory?

  • Picie kawy
  • Spożywanie alkoholu
  • Palenie papierosów 
  • Branie środków antykoncepcyjnych
  • Stres
  • Celiakia
  • Choroby zapalne jelit
  • Metformina

Co niedobory mogą sprawić:

  • Słaby wzrost
  • Drażliwość
  • Problemy z pamięcią
  • Duszności
  • Alzheimer 
  • Choroby serca
  • Rak
  • Defekty u dziecka
  • Depresja

Gdzie go znaleźć?

Oczywiście nikogo nie zaskoczę, pisząc, że wątróbka zawiera bardzo duże ilości kwasu foliowego. Zawiera go również soja, ale z wiadomych przyczyn nie jest ona najlepszym źródłem jakichkolwiek składników w naszej codziennej diecie.  Szpinak oraz szparagi są również bogate w kwas foliowy. Do tego dochodzą jajka.
Musimy jednak pamiętać, że w dzisiejszych czasach nie wszystko można na 100% uzupełnić dietą. Jest wiele czynników, które wpływają na obniżenie wartościowości danych pokarmów oraz ich wchłanialność,  także niestety nie możemy opierać się tylko i wyłącznie na zdrowym odżywianiu, suplementacja będzie tutaj niezbędna. 
Jednak musimy pamiętać, że nie wszystko jest takie proste. 

Czy kwas foliowy może szkodzić?

Kwas foliowy nie jest czymś naturalnym, więc organizm musi sobie go przetworzyć, aby był zdatny do użycia. Czasami może zaburzać to metylację. 
Jest on często przepisywany kobietom w ciąży może dawać nie taki efekt, jakiego ktoś by się spodziewał.
Biorąc dużą ilość suplementów (bo ciąża, czy coś) możesz zaburzać sobie pracę organizmu i ograniczać przyswajalność folianu, który tak naprawdę jest o wiele lepszy. 
Trzeba uważać na zbyt wysoki poziom kwasu foliowego, bo może to oznaczać, że po prostu konwersja nie zachodzi poprawnie i organizm sobie to odkłada, nie wiedząc, co z tym począć. Podobnie jak z witaminą B12. No a to wszystko niekorzystnie wpływa na przebieg innych mechanizmów w organizmie. 
Gdy chcemy znać poziom kwasu foliowego musimy zbadać kwas foliowy w czerwonych krwinkach. 

O co chodzi z tą całą metylacją?

Metylacja to coś, co generalnie pozwala naszemu organizmowi funkcjonować płynnie, konwertować wszystko, co ma być skonwertowane (proces, dzięki któremu witaminy stają się dla nas dostępne i po prostu się wchłaniają jak trzeba). Do tego wspierany jest system odpornościowy, usuwane są toksyny, tworzą się nowe komórki, następuje obniżenie poziomu histaminy. To tak w bardzo ogólnym skrócie. Jest to proces bardzo potrzebny, a szczególną uwagę trzeba zwrócić właśnie na homocysteinę. Jeśli mamy zaburzenie metylacji, jesteśmy narażeni na wysoki poziom homocysteiny, która musi przejść ten proces, aby przekształcić się w metioninę lub cysteinę. Do tego potrzebujemy witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Czyli tu jest takie błędne koło, mamy zaburzenia metylacji, bo nie wchłania nam się np. odpowiednio B12 i kwas foliowy. 

Gen MTHFR

Jest to kodujący reduktazę metylenotetrahydrofolianu. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w metabolizmie homocysteiny oraz przetwarzaniu aminokwasów. Dzięki niemu kwas foliowy i witamina B12 są zamieniane na bardziej dostępne dla naszego organizmu.
Niestety u coraz większej liczby osób następuje mutacja tego genu, co ciągnie za sobą wiele niekorzystnych następstw. 
Zaczynają się zaburzenia detoksyfikacji, wzrasta poziom homocysteiny poprzez złą konwersję kwasu foliowego. Nic tak naprawdę nie jest przetwarzane tak, jak powinno być. Gdy mamy z tym problemy, to nawet jedzenie mięsa może być dla nas szkodliwe, bo organizm nie radzi sobie z przetwarzaniem aminokwasów i nie potrafi tego usunąć. 
Kobiety, które mają mutację genu MTHFR są o wiele bardziej narażone na urodzenie dziecka autystycznego lub z zespołem Downa (przez brak wchłanialności kwasu foliowego).
Organizm nie potrafi wtedy wykorzystać kwasu foliowego: przestaje się on w jakikolwiek sposób przetwarzać i zaczyna odkładać w organizmie, to samo dzieje się z B12 – więc jeśli mamy nadmiar (w wynikach) nie oznacza to, że się przesuplementowaliśmy, ale raczej to, że mamy zaburzenia metylacji i po prostu zamiast wchłaniać – nasz organizm to odkłada. 
Zaburzenia metylacji często przyczyniają się do nowotworów, chorób o podłożu psychologicznym, a do tego dają inne, typowe objawy, który każdy z nas by u siebie wyszukał. Do tego musimy pamiętać, że mamy niedobory kwasu foliowego i B12, co ciągnie za sobą wiele niekorzystnych następstw, o których pisałam wyżej. 
Leki zaburzające metylację:
  • IPP blokujące kwas solny
  • Statyny

Jak sprawdzić czy występują zaburzenia metylacji?

Można zrobić analizę polimorfizmu genu MTHFR (C677T oraz A1298C). Te badania są już dostępne w Polsce. 

Jak sobie z tym wszystkim radzić?

Odżywianie

Pierwsze i najważniejsze to jak zwykle dieta. Jak już pisałam wcześniej, należy zaopatrzyć się w produkty o wysokiej zawartości żelaza i witamin z grupy B. Pionierem jest tutaj wątróbka, ale cała reszta podrobów jest również bogata w te składniki, z mięs możemy wybrać też wołowinę. Pamiętaj jednak o tym, że nie u każdego mięso jest dobrym rozwiązaniem. Dobrą opcją jest również surowy miód, pyłek pszczeli, a jeżeli chodzi o warzywa to warto sięgnąć po natkę pietruszki, brukselkę, brokuły, jarmuż i botwinkę. Z owoców możemy wybrać śliwki, pomarańcze i morele.

Suplementacja

Tu będę z wami szczera – znalezienie odpowiedniego suplementu w Polsce jest bardzo trudne. Zmetylowana postać witaminy B12 i kwasu foliowego nie jest u nas dostępna i praktycznie jedynym wyjściem jest sprowadzenie ich ze Stanów.
Postacią witaminy B12 dostępną w naszym kraju jest zawsze cyjanokobalamina, czyli forma syntetyczna, natomiast w przypadku zaburzeń metylacji (a w zasadzie w każdym przypadku) potrzebujemy przyjmować ją w formie metylokobalaminy.
Warto poszukać ich na allegro, ponieważ od czasu do czasu pojawiają się tam oferty kiedy ktoś przywozi z Ameryki te suplementy. Na co należy zwrócić uwagę? Na opakowaniu powinno być napisane:
  • Folate (as L-5-Methyltetrahydrofolate from L-5-Methyltetrahydrofolic Acid)
  • Vitamin B12 (as Methylcobalamin) 
Suplement może zawierać dodatkowo wspomagające:
  • Betaine Anhydrous (Trimethylglycine)
  • Riboflavin (as Riboflavin 5′-Phosphate Sodium) 
  • Vitamin B6 (as Pyridoxal 5′-Phosphate)
Wtedy mamy do czynienia z najwyższej jakości formami witaminy B12 i kwasu foliowego.
 –
article-2535302-1A77AEAD00000578-520_634x478
Bibliografia:

Możesz także przeczytać

  • Anna P.

    Próbuje zaradzić anemii w ciąży. Moim zdaniem wynika ona z niskiego poziomu B12, ale ginekolog każe suplementowac żelazo. Moje wyniki:
    Żelazo 72 (40-150)| HGB 12,5 (11,0-16,0) | witB12 359 (211-911) | kwas foliowy 18,17 (4,6 – 18,7) | Ferrytyna 18,9 (10-291) | Homocysteina 8,61 (3,7-13,9)

    Niestety nie wiedziałam, ze trzeba oznaczyć jeszcze inne wskaźniki jak Holo-TC czy MMA.
    Suplementuje B12 w formie methylcobalamin 1000mcg codziennie od 3 mies. Poziom podwyższył sie, ale od miesiąca stoi w miejscu 🙁
    Do tego żelazo przepisane przez ginekologa 80mg + 0,35 kwasu foliowego.

    A hemoglobina stoi w miejscu. Cos musi być nie tak z wchłanianiem B12. Co powinnam zrobic?

  • notobedemama

    Witaj!
    Właśnie takiego artykułu szukałam, dzięuję!
    Czy to jest odpowiednia forma kwasu foliowego?
    http://provitax.pl/home/59-kwas-foliowy-zredukowany-metafolina-5-mthf.html
    Będę ogromnei wdzięczna za odpowiedź!

  • Ewelina

    Dzisiaj odebralam wyniki I wyszlo mi, ze A1298c mam dodatni. Zaczelam czytac rozne opracowania, ale wiekszosc podaje informacje o wysokim stezeniu kwasu foliowego oraz witaminy B12. U mnie kwas foliowy jest w normie ale niski, tak samo witamina B12. Czy znacie takie przypadki z tym genem? Juz sama nie wiem czy ten kwas foliowy I wit. B12 sie wchlaniaja. Czy powinnam zrobic jakies dodatkowe badania? Dodam, ze jak badalam wit B12 to nie rozbito ja na trzy czynniki tak jak tutaj opisano.

  • Bardzo dobry i pomocny artykuł, ja jakiś czas temu namówiłam na wpis gościnny dr Izę Dobrowolską, która dodatkowo wyjaśnia kilka ciekawych spraw związanych w z witaminami B w kontekście homocysteiny http://www.wikirose.pl/2016/01/homocysteina-dowiedz-sie-dlaczego-jej.html

  • marika_no1

    …. i jeszcze odnośnie suplementacji żelaza (nie jadam mięsa) – jaki preparat polecasz i w jakiej dawce to zelazo?

    pozdrawiam ciepło

    • Oprócz wskazanej metylacji potrzebnych jest jeszcze kilka preparatów, np metyle grup donorowych. Trzeba to jakoś pobudzić. Każdy jest inny, u każdego zadziała coś innego. Samo to, że nie jesz mięsa powinno Cię skłonić do spożywania wit. z grupy B 🙂 Ogólnie nie polecam preparatów żelazowych, zwłaszcza przy zaburzeniach metylacji. To trochę dłuższa praca, jeśli chodzi o Fe 🙂

  • marika_no1

    czy wiedząc ze ma się mutację MTHFR (heterezygotyczna C677t) jedynym (skutecznym???) rozwiązaniem problemu jest wskazana suplementacja?
    Czy to wystarczy aby zniwelować negatywne skutki zaburzeń metylacji? (szczegolnie w kontekscie ciąży) ?

    z gory bardzo dziękuję za odpowiedz 🙂
    Swietny blog! 🙂

    pozdrawiam

  • wniosek z tego taki, że przed planowaną ciążą warto zrobić badanie na mutację genu, żeby nas lekarz nie wpakował w „konieczne” suplementowanie kwasu foliowego? bardzo mało osób o tym wie, a wszyscy jak jeden mąż przyjmują, nawet świadomi lekarze przepisują jako pierwsze. Ja dotychczas nie mam badania, muszę uzbierać. Jednak po wysokiej homocysteinie, niskim kw. foliowym i chorobie auto mam podejrzenia, więc zdecydowałam się na zmetylowane wit. z grupy B. Zrobię teraz badania i zobaczę czy taka forma suplementacji poprawia sytuację. Badania są tak drogie że czasem trzeba działać „na czuja”
    P.S. Bardzo fajny blog, warto zostać wiernym czytelnikiem 🙂

    • Przed ciążą warto zrobić kompleksowe badania. To dość poważny stan dla organizmu kobiety i jej dziecka. Jeśli wszystko ma być w porządku najlepiej zadbać o siebie tak na 100%, także metylacja, flora bakteryjna jelit, alergie pokarmowe, niedobory i autoimmunologia to coś, co naprawdę polecilabym każdemu do sprawdzenia(przed ciąża i nie tylko). W dzisiejszych czasach niestety tak to wygląda…

    • Przed planowaną ciążą warto zrobić badania genu MTHFR, do tego mikroflorę jelitową i alergie pokarmowe. Mama bardzo dużo przekazuje dziecku, a w dzisiejszych czasach niestety jesteśmy dość wyniszczeni trybem życia, toksynami, zanieczyszczonym środowiskiem i złą dietą, dlatego warto o siebie zadbać, żeby dziecko urodziło się zdrowe i nie było problemów przy dojrzewaniu.

  • Ewa Gmiter

    A skąd Pani zdaniem bierze się witamina B12 w tkankach zwierząt roślinożernych? Przecież nie jadają mięsa, które jak Pani twierdzi jest głównym źródłem witaminy B12. Czyżby tylko człowiek był jedynym tak upośledzonym ssakiem? Proszę zatem przyjąć do wiadomości, że witamina B12 jest wytwarzana przez mikroflorę jelitową. Stan tej mikroflory zależy od diety. Jeżeli w wyniku diety (mięso) w przewodzie pokarmowym zachodzą procesy gnilne, ginie symbiotyczna mikroflora i ma Pani braki w wit.B12. Mięsożerni ludzie podwójnie tracą witamineB12: po pierwsze ich mikroflora nie wytwarza tej witaminy a po drugie potrzebują jej więcej by organizm mógł radzić sobie z homocysteiną (przyczyną chorób naczyń krwionośnych, czyli miażdżycy). Wegetarianie nie mają problemów z B12. Ja jestem wegetarianką od 30 lat i nie cierpię z powodu braku B12.

    • A proszę mi powiedzieć czy robiła sobie Pani badania: Holotranskobalamina II (Holo-TC), Kwas metylomalonowy (MMA) i homocysteina?
      Jeśli tak to jaki ma Pani poziom? Samo oznaczanie witaminy B12 z krwi nic nam nie mówi.

    • Organizm zdrowego człowieka pobiera witaminę B12 z pożywienia. Biosynteza
      tej witaminy jest domeną organizmów prokariotycznych, komórki eukariotyczne jej nie
      wytwarzają. Cyjanokobalamina nie jest zatem naturalnym składnikiem żadnej rośliny,
      ale może być syntetyzowana przez mikroorganizmy zasiedlające przewód pokarmowy
      ssaków (głównie przeżuwaczy). Głównymi źródłami witaminy B12 w diecie są produkty
      pochodzenia zwierzęcego, warzywa poddane procesowi fermentacji (np. „miso” –
      wytwarzane poprzez fermentację ziarna soi) oraz niektóre algi.

  • Juzek

    Czy zaburzenia metylacji mogą powodować krwawienia z odbytu (m.in. hemoroidy) przy suplementacji B-complex?

  • Karolina

    czy jesli moj poziom homocysteiny jest niski to moge miec pewnosc ze nie mam problemow z metylacja? Czy niestety nie? Dodatkowo poziom b12 moalam kiedys w dolnej granicy po suplementacji (zrobilam przerwe pod badanie) mialam w srodku normy. Jedynie mam problem z zelazem ktory jest w gornej granicy normy a ferrytyna lezy i kwiczy. Prosze o odpowiedz. Pozdrawiam 🙂

    • co to znaczy niski? 🙂 bo to jest istotne – różnica między normami laboratoryjnymi a fizjologicznymi jest często znacząca. + Suplementujesz żelazo?

  • Pingback: Świat wg. Nikodema – diagnoza: AUTYZM… i co dalej ? | Pasożyty, infekcje, borelioza, MTHFR i autyzm. Czyli co robimy dalej…()