Jak żyć

Reakcje krzyżowe, czyli nie tylko gluten

dodane przez Sylwia Lelonek 30 października 2015 9 komentarzy
Często dzieje się tak, że pomimo naszej super zdrowej diety, nie czujemy się do końca dobrze.
W takich właśnie chwilach musimy pamiętać, że nasz organizm jest trochę bardziej skomplikowany, niż nam się wydaje.

Dla tych osób, które mają celiakię bądź nietolerancje/wrażliwość na gluten (zdiagnozowane lub nie), jest mega ważne, żeby zrozumieć reakcje krzyżowe. Zaczyna się od tego, że nasz układ odpornościowy wytwarza przeciwciała przeciw glutenowi, ale jak się okazuje – nie tylko. Przeciwciała rozpoznają również inne białka w pożywieniu. Kiedy spożywasz te produkty, które są „bezpieczne”, Twój organizm może zareagować tak, jakbyś spożył coś glutenowego. 
Dzieje się tak często, więc pomimo Twojej czystej diety i pilnowania się na każdym kroku, możesz mieć wszystkie dolegliwości związane z nietolerancją glutenu – Twoje ciało nadal myśli, że go spożywasz!

Budowa

Białka zbudowane są z długich łańcuchów reszt aminokwasowych, połączonych wiązaniami peptydowymi. Sekwencje ułożenia decydują, jakie białko się utworzy. Łańcuchy aminokwasowe są złożone, załamane i wygięte w dość skomplikowany sposób, co daje białku jego strukturę. To ułożenie jest ściśle związane z funkcją białka. 
Przeciwciało to białko uformowane na kształt literki Y. Przeciwciała są produkowane przez komórki odpornościowe organizmu (pisałam o nich więcej tutaj szczególnie wyróżniając izotypy).
Chodzi tutaj o formowanie przeciwciał przeciwko antygenom – jest to bardzo skomplikowany i zawiły proces. Kiedy przeciwciała formują się przeciwko jakiejś cząsteczce białka, są one zaprogramowane do rozpoznania jakiegoś konkretnego i krótkiego odcinka aminokwasu, który znajduje się w białku.  W zależności od tego, jak zbudowane są białka, niektóre sekwencje aminokwasowe są bardziej narażone na bycie zaatakowanym, chociażby przez swoje umiejscowienie w łańcuchu albo strukturę białka. Niektóre aminokwasy wykazują większą aktywność antygeniczną niż inne, dlatego też niektóre produkty tworzą większe zagrożenie potencjalnej alergii niż inne. 
 

Reakcja krzyżowa 

W przypadku reakcji krzyżowej sekwencje aminokwasów, które rozpoznaje przeciwciało, są obecne również w białku z innego produktu (a do tego taka sekwencja obecna jest również w naszym ciele). Istnieje 20 różnych aminokwasów, więc jest dużo sposobów na ich ułożenie, aby uformowały jakieś białko, ale są takie sekwencje, które lubią się powtarzać. 
Jeżeli Twoje ciało produkuje przeciwciała przeciwko glutenowi, Twój organizm może również źle reagować na pokarmy, które zawierają podobne struktury białek. Warto sprawdzać takie rzeczy, szczególnie przy celiakii, nietolerancji na gluten, innych chorobach autoimmunologicznych oraz nieszczelnym jelicie, kiedy pozornie czysta dieta nie daje rady. 
Co może wywołać reakcje krzyżowe – produkty potencjalnie wywołujące reakcje:
– żyto
– jęczmień
– orkisz
– owies
– gryka
– sorgo
– proso
– amarantus
– quinoa
– kukurydza
– ryż
– ziemniaki
– konopie
– soja
– mleko (alfa i beta-kazeina, kazomorfina, białko serwatkowe, pełne mleko)
– czekolada
– drożdże
– kawa
– sezam
– tapioka
– jaja
 
Badacze nie odkryli reakcji krzyżowych w każdym z tych pokarmów, ale odnaleźli przeciwciała antygliadynowe (przeciwciała, które rozpoznają białkową frakcję glutenu), które dały reakcję krzyżową z całym nabiałem – to właśnie dlatego tak często celiacy cierpią na nietolerancje z tym związane. Zareagował również owies (tylko jedna odmiana), drożdże, kawa rozpuszczalna, czekolada mleczna, proso, soja, kukurydza, ryż i ziemniaki. 
 
Najważniejsze teraz jest to, żeby zaznaczyć, iż nie każdy z nadwrażliwością na gluten będzie również źle reagował na produkty krzyżowe. Patrząc na wykres, możemy zauważyć, że nie wszystko reaguje bardziej niż alfa-gliadyna; reakcje są dużo słabsze. Soja i ziemniaki nie wyróżniają się niczym szczególnym, ale już sam nabiał daje wysoki wynik. 
 
Jak już wspomniałam, nie wszyscy muszą aż tak restrykcyjnie trzymać się tej diety. Powinniśmy jednak pamiętać, że cały czas stymulujemy układ odpornościowy. Dokładnie na tej zasadzie, co gluten wywołuje reakcje, tak samo coś innego może ją spowodować. Nawet mała ilość.  
 
Produkty na które serio musisz uważać, jeśli masz problemy z glutenem to: nabiał, owies (czyli płatki owsiane out), drożdże, kawa, mleczna czekolada, proso (kasza jaglana), soja, kukurydza i ryż. 
Oprócz tego dużym problemem jest zanieczyszczenie glutenem produktów, które naturalnie są bezglutenowe (pominę kwestię bezsensownego dodawania glutenu do niektórych rzeczy). 
Najczęściej to kasza jaglana, gryka, sorgo.  
Na koniec również ważna i ciekawa kwestia – jeśli cierpisz na chorobę autoimmunologiczną, również powinieneś uważnie przyjrzeć się swojemu samopoczuciu i diecie. Przy nieszczelnym jelicie, które jest nieodłącznym elementem choroby AI, takie produkty mogą wywoływać bardzo silną reakcję organizmu, który i tak już walczy. 
Warto się o tym pamiętać i mieć na uwadze wcześniej wspomniane produkty
 –
 –
Kolejna rzecz do sprawdzenia.
                                                     tumblr_static_fed_up_cat_1
 –
Źródła:
 –

Możesz także przeczytać

  • DK

    co zatem jeść skoro kukurydzy ryżu itd nie można i jak nie nabawic się niedoborów.

    • Najlepiej mieć racjonalną, bogato odżywczą dietę. To wszystko zależy czy naprawdę mamy te reakcje krzyżowe – trzeba obserwować organizm. W kwestii niedoborów trzeba wiedzieć co jemy i czego nam brakuje i czy już mamy niedobory. W tej kwestii pomocna będzie zmiana diety albo naturalne suplementy.

  • Paulina L.

    Pani Sylwio, może pani mi coś podpowie. Mam chorobę tkanki łącznej i hasimoto, mój mąż ma równiez hasimoto. Od nieomal roku jesteśmy na diecie bezglutenowej (podpowiedzianej mi przez lekarzy w szpitalu jako „może pomoże złagodzić zaostrzenia” ). Jestem bardzo zadowolona, czuje się znacznie lepiej, przynajmniej w temacie problemów gastrycznych. Jednakże problem dotyczy mojej córki, ma 15 miesięcy i nie możemy sobie poradzić z alergią/nietolerancją? Od urodzenia ma nietolerancję laktozy, KP z enzymem laktazy pomagało. Podczas rozszerzania diety zaczęły się schody. Ma wysypki, bóle brzucha, biegunki i wzdęcia. Nie byłyśmy w stanie wprowadzić glutenu -od razu masakra w 7mcu, po roku próba i znów to samo. Chodzimy do gastroenterologa i to dobrego ale mimo wykluczenia glutenu i laktozy, następnie ogólnie nabiału jest poprawa ale alergia trwa. Zauważyłam że uczula ja kukurydza- odstawilam, podejrzewam cytrusy i seler odstawilam i zrobię próbę ale znów wysypka się zwiększyła. Czasami córka zje coś co może zawierać śladowe ilości, ciężko mi wszystko wykluczyć. Proszę o podpowiedź co jeszcze mogę zrobić? Co następne spróbować wykluczyć? Podejrzewam ryż i ziemniaki, ew. Marchewkę. Zapewne coś co je często. Może ew. Proso lub grypa. Proszę o podpowiedź.

    • Niestety takie obciążenia często niosą za sobą problemy również u dziecka. Proszę zajrzeć do tego artykułu – http://livethenature.com/alergie-pokarmowe. Poleciłabym wykonanie panelu na alergie pokarmowe u Państwa dziecka po konsultacji z osobą np. z VitaImmun i następnie wizyty u specjalisty z wynikami, aby odpowiednio dobrać dietę oraz podstawową suplementację uzupełniającą dla dziecka. To jest najprostszy i bezpośredni sposób poradzenia sobie z takim problemem. Również dobrze dobrana probiotykoterapia może być zbawieniem, to też należy rozważyć.

  • polski

    Hej Sylwia!
    Chcąc opisać Twój blog w jednym zdaniu powiedziałbym: rozwój, progres no i rozwój 😉 livethenature ląduje do ulubionych. Będę regularnie odwiedzał.
    A co do wpisu, czym w takim razie uzupełniać węglowodany mając równolegle z nietolerancją glutenu, nietolerancję fruktozy? Chcę na początku wyeliminować wszystkie potencjalne zagrożenia a następnie wprowadzać pojedynczo nowe produkty. Chyba tylko bataty nie zostały tutaj uwzględnione ale to dosyć droga impreza tak na codzień no i ile można..a 100-150 węgli trzeba skądś wziąć. Poradzisz?

    • Magda

      Z tego co wyczytałam bataty zawierają bardzo dużo fruktozy 🙁

      • polski

        O, dobrze wiedzieć, dzięki. Mało pocieszające, nie mam skąd węgli czerpać w takim razie.

    • Myślę, że podstawą jest uszczelnienie jelit i odbudowanie prawidłowej flory bakteryjnej. Jak napisałam w artykule – nie każdy musi mieć reakcje krzyżowe + są produkty, które mogą powodować takie reakcje, ale nie muszą. Można na początek skupić się na nich. Bataty rzeczywiście mają dużo fruktozy i nie zawsze będą dobrym wyjściem. Można spróbować amarantusa lub quinoi np, z jednoczesnym odbudowaniem jelit i cały czas obserwować swój organizm. Ciężko mi też doradzić tak w powietrzu, kiedy nie znam Twoich objawów, nie widzę Twoich badań i ogólnie nie mam obrazu całego organizmu + samopoczucia. To takie ogólniki, ale zadbanie o jelita to podstawa u każdego 🙂

      • Czarna Monia

        No właśnie jestem w szoku po tym co przeczytałam ze względu na fruktoze jem codziennie ziemniaki albo ryż z mięsem lub ryba i chleb który sama robie bez mąki kukurydzianej ale na drożdżach. Myślę co innego mogłabym jeść ale nie mam pomysłu bo na samym mięsie się nie da 😐